Haxaco loay hoay trong giai đoạn suy giảm
CTCP Dịch vụ Ô tô Hàng Xanh (Haxaco - Mã: HAX) là đơn vị phân phối chính thức xe Mercedes – Benz duy nhất đang niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam.
Trong quá khứ, Haxaco từng trải qua giai đoạn hoàng kim nhờ vào tầng lớp trung lưu mở rộng, giúp doanh số xe sang Mercedes tại Việt Nam lập đỉnh. Có giai đoạn Haxaco chiếm khoảng 35–40% thị phần Mercedes-Benz trong nước. Không chỉ bán xe, Haxaco còn khai thác mạnh dịch vụ hậu mãi, bảo dưỡng, sửa chữa, nguồn thu có biên lợi nhuận cao và ổn định.
Sau giai đoạn COVID-19, Haxaco đối mặt với loạt bài toán hóc búa. Bắt đầu từ năm 2023, lãi suất cho vay tăng mạnh, tín dụng bị siết, nhu cầu xe sang giảm. Các hãng phải đua nhau tăng ưu đãi, cạnh tranh gay gắt hơn.
Dù đã thực hiện nhiều biện pháp, doanh số bán xe vẫn thấp chưa từng có. Hồi quý I/2023, Chủ tịch Haxaco phải thừa nhận “trong quý I/2023, công ty không bán được nhiều hàng. Và thật sự là quý I, tất cả đại lý của Việt Nam đều lỗ rất nặng”.
Năm 2025 vừa qua, Haxaco tái diễn cảm xúc đó thêm một lần nữa. Với dòng xe phân phối chính là Mercedes-Benz, nửa đầu năm vừa rồi công ty phải chứng kiến tình trạng tồn kho cao kỷ lục, trong khi các mẫu xe bán ra không còn mới về công nghệ và thiết kế. Thị trường xe sang bị bóp nghẹt bởi tâm lý thắt chặt chi tiêu.
Để duy trì dòng tiền, Haxaco buộc phải giảm giá sâu, chấp nhận đánh đổi lợi nhuận ngắn hạn để giải phóng hàng tồn kho, duy trì hệ thống vận hành.
Có thời điểm, xe sản xuất từ năm 2022–2023 vẫn phải đưa ra thị trường, trong khi nguồn xe đời mới gần như không có. Điều này khiến hiệu quả kinh doanh của các đại lý phân phối Mercedes-Benz tại Việt Nam suy giảm, có đại lý chỉ bán được 10-20 xe/tháng, giảm 60%-70% so với thời kỳ đỉnh cao. Điều này diễn ra không riêng gì tại Haxaco, thông tin từ ban lãnh đạo.
"Quân bài" cho dòng xe MG chưa phát huy hiệu quả
Trong khi doanh số bán xe Mercedes-Benz vẫn chưa thể “rũ bùn đứng dậy” sau giai đoạn COVID, năm 2024, Haxaco quyết định dồn lực hơn cho dòng xe MG (thương hiệu của Anh nhưng đã được Trung Quốc mua lại).
Trên thế giới, theo số liệu mới nhất tại ngày 22/2, thương hiệu MG đã chính thức trở thành thương hiệu ô tô Trung Quốc đầu tiên đạt tổng doanh số lũy kế hơn một triệu xe tại thị trường châu Âu và Vương quốc Anh.
Tại thị trường được đánh giá là khó tính bậc nhất thế giới này, MG đã duy trì vị thế là thương hiệu ô tô Trung Quốc bán chạy nhất trong 11 năm liên tiếp. Tính riêng năm 2025, doanh số của hãng tại châu Âu và Anh đạt hơn 300.000 xe, tăng trưởng gần 30% so với cùng kỳ. Kết quả này đưa MG lọt vào Top 20 thương hiệu bán chạy nhất toàn thị trường EU và Anh (xếp hạng 16), và là đại diện Trung Quốc duy nhất có mặt trong danh sách này.
Thậm chí nửa đầu 2025, MG đã vượt qua Tesla về doanh số bán hàng tại châu Âu với 153.000 chiếc được bán ra.
Thời điểm công bố chiến lược xoay trục sang xe MG (thông qua công ty con là CTCP Sản xuất và thương mại dịch vụ ô tô PTM) vào năm 2024, ông Đỗ Tiến Dũng, Chủ tịch Haxaco Group từng đặt tham vọng chiếm 30-40% thị phần của MG tại Việt Nam với lập luận mang đến cơ hội sở hữu ô tô tiện nghi cho người Việt với giá khoảng 400 triệu đồng/chiếc.
Trái ngược với những kỳ tích đã làm được tại trời Âu, MG tại Việt Nam – mà thông qua nhà phân phối Haxaco vẫn chưa thể nổi bật.
Số liệu từ cơ quan Đăng kiểm cho thấy sự sụt giảm về sức hút của thương hiệu này tại Việt Nam. Nếu năm 2024 có khoảng 13.100 xe MG được đăng kiểm thì sang năm 2025, con số này chỉ còn hơn 9.800 xe, tức giảm 25%.
Theo lý giải của một quản lý ở hãng này, doanh số MG tại Việt Nam giảm khá mạnh một phần đến từ sự thiếu hụt nguồn cung linh kiện ở một số nhà máy.
Theo Carsguide, một trang đánh giá xe của Australia, một chiếc MG ZS bán tại nước này có giá chỉ từ 22.990 USD (tương đương với 586 triệu đồng), trong khi chiếc Toyota Corolla Cross cũng là SUV hạng B có giá bán từ 33.000 USD (tương đương với 842 triệu đồng). Tính ra ô tô Trung Quốc rẻ hơn tới 256 triệu đồng so với đối thủ cạnh tranh.
Tuy nhiên, Carsguide cho biết, trên thực tế, khi hoạt động trong các điều kiện khắc nghiệt, và vận hành trong thời gian dài, ô tô Trung Quốc không tốt bằng các đối thủ Nhật Bản và Hàn Quốc về chất lượng và khả năng hoạt động.
Còn theo Ban nghiên cứu thị trường Oto.com.vn, thuộc CTCP Nextgen Việt Nam, lý do chính giúp xe MG hút khách nằm ở giá rẻ, thiết kế hiện đại và trang bị nhiều công nghệ. Tuy nhiên, khi bán lại mất giá nhanh hơn so với các đối thủ.
Trong diễn biến mới đây nhất, giữa tháng 1/2026, Tasco Auto – đơn vị đang sở hữu tới 13,7% thị phần phân phối ô tô tại Việt Nam (Volvo, Ford, Toyota...) đã có đề xuất mua lại 70% cổ phần của Mercedes-Benz Việt Nam (MBV).
Nếu thương vụ này thành công, đối thủ cạnh tranh trực tiếp của Haxaco là Tasco Auto sẽ nắm quyền kiểm soát nguồn cung phân phối xe Mercedes – Benz.
Thêm vào đó, Mercedes-Benz Việt Nam đã thành lập pháp nhân phân phối mới vào cuối năm 2024 nhằm tách biệt hoạt động thương mại và lắp ráp, chuẩn bị cho lộ trình thuế nhập khẩu từ châu Âu về 0% vào năm 2030. Nhà máy tại Gò Vấp (TP HCM) cũng chỉ được gia hạn đến năm 2030 và phải di dời không bồi thường, đặt ra những thay đổi lớn có thể làm thay đổi cuộc chơi xe sang trong nước.
Có thể thấy, Haxaco đang đứng trước bài toán khó. Một mặt, "át chủ bài" MG vẫn chưa mang lại những bước đột phá do sức mua yếu và theo thông tin mới nhất là MG đang đề ra chiến lược tái cơ cấu và phân bổ nguồn lực của tập đoàn mẹ sang thị trường châu Âu. Mặt khác thương hiệu xe kinh doanh chính là Mercedes – Benz ngoài đối diện với biên lợi nhuận càng ngày càng mỏng, người mua cũng thận trọng hơn, thì còn phải suy tính đường đi nước bước trước "con bài" M&A từ phía đối phủ.
Lãi cả năm chưa tới 6 tỷ đồng, hàng tồn kho cao đột biến
Theo báo cáo tài chính đã kiểm toán năm 2025, Haxaco đem về doanh thu thuần hơn 4.600 tỷ đồng, giảm 16% so với cùng kỳ. Lợi nhuận gộp còn 354 tỷ đồng, tương ứng biên lãi gộp hơn 7%. Tức là cứ 100 đồng bán xe, trừ đi giá vốn công ty chỉ mới thu về được 7 đồng.
Nếu trừ thêm các chi phí khác như chi phí lãi vay, bán hàng, quản lý doanh nghiệp (đều tăng mạnh so với 2024), thì lợi nhuận sau thuế của cổ đông công ty mẹ Haxaco (lợi nhuận ròng) còn chưa tới 6 tỷ đồng, mất tới 95% so với cùng kỳ và là kết quả thấp nhất của công ty kể từ năm 2014.
Trong tổng tài sản xấp xỉ gần 2.500 tỷ đồng của Haxaco, hàng tồn kho đã tăng vọt 120% lên gần 1.500 tỷ đồng, chiếm tới 60% cơ cấu tài sản.
Trong khi đó, các khoản phải thu từ khách hàng cũng gia tăng hơn gấp rưỡi lên 193 tỷ đồng, cho thấy doanh nghiệp chưa thể thu tiền về hoàn toàn từ việc bán xe.
Ngoài ra, lượng tiền mặt và tiền gửi ngân hàng chỉ còn khoảng 100 tỷ đồng tại cuối năm 2025, giảm đáng kể so với mốc 264 tỷ đồng tại ngày đầu năm.
Năm vừa qua, dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh của Haxaco còn bất ngờ chuyển sang thâm hụt hơn 300 tỷ đồng, trong khi năm 2024 vẫn đang thặng dư hơn 360 tỷ.
Khó khăn chồng chất khó khăn, Haxaco đã phải đi vay mới thêm tới gần 4.000 tỷ đồng trong năm 2025. Đáng nói, con số đi vay mới này lớn hơn tới tận 60% tổng tài sản của công ty và gấp 3 lần vốn chủ sở hữu.
Phao cứu sinh từ đất "vàng"
Để giải quyết khó khăn tài chính, Haxaco đã có ý định chuyển nhượng khu đất rộng gần 6.300 m2 trên mặt tiền đường đường Võ Văn Kiệt, TP HCM – bất động sản mà Haxaco xác định là “của để dành” chờ tăng giá. Thực tế nguyên giá được ghi nhận trên báo cáo tài chính mới nhất của khu đất này là 542 tỷ đồng.
Haxaco từng đấu giá khu đất này vào năm 2025 với giá bán dự kiến không thấp hơn 180 triệu đồng/m2, theo đó tổng giá trị chuyển nhượng dự kiến tối thiểu 1.130 tỷ đồng. Thương vụ khi đó đã bất thành do không có nhà đầu tư tham gia.
Tại ĐHĐCĐ thường niên 2026 vừa diễn ra ngày 2/3, Haxaco một lần nữa trình cổ đông thông qua chủ trương chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần khu đất trên đường Võ Văn Kiệt này trong giai đoạn từ năm 2026 cho đến khi tìm được đối tác phù hợp.
So với các năm trước, phạm vi đối tượng nhận chuyển nhượng lần này được mở rộng, không chỉ bao gồm cá nhân, tổ chức bên ngoài mà còn có thể là các tổ chức, cá nhân có liên quan đến công ty. HĐQT được ủy quyền quyết định mức giá chuyển nhượng cụ thể theo giá thị trường nhưng không thấp hơn giá trị hợp lý của tài sản tại thời điểm giao dịch.
Chia sẻ tại đại hội hôm 2/3, ông Đỗ Tiến Dũng, Chủ tịch HĐQT, cho biết quá trình chuyển nhượng khu đất gặp nhiều vướng mắc cả về thủ tục pháp lý lẫn điều kiện thị trường. Haxaco đã thuê đơn vị tư vấn để thực hiện đấu giá nhưng thủ tục phức tạp và kéo dài, trong khi cơ hội thị trường thường xuất hiện trong thời gian ngắn.
Nhìn chung, việc bán khu đất “vàng” trên chỉ là giải pháp tạm thời để cải thiện tình hình tài chính của Haxaco. Trên thực tế, Haxaco phải đi tìm những công thức mới để “cứu” lấy ánh hào quang rực rỡ một thời của mình.
Ván cược vào xe điện VinFast
Kế hoạch mua 65–85% cổ phần Công ty cổ phần Tập đoàn Tương Lai Việt (VFG), đơn vị phân phối VinFast là điểm nhấn lớn nhất trong chiến lược 2026 của Haxaco vừa công bố.
Thay vì tự mình xây dựng một hệ thống xe điện từ đầu, Haxaco tham gia vào hệ sinh thái đã hình thành của VinFast: thương hiệu mạnh, sản phẩm cạnh tranh, mạng lưới trạm sạc phủ rộng và nhu cầu thị trường đang tăng nhanh.
Theo Chủ tịch Đỗ Tiến Dũng, việc “đứng trên vai người khổng lồ” giúp Haxaco rút ngắn nhiều năm đầu tư thử – sai, đồng thời nhanh chóng tham gia vào mảng có tốc độ tăng trưởng cao nhất của ngành ô tô.
Dù mới gia nhập thị trường phân phối ô tô điện từ tháng 8/2025, VFG đã sở hữu 6 đại lý đạt chuẩn3S và ghi nhận kết quả kinh doanh ấn tượng: doanh thu hơn 350 tỷ đồng, lợi nhuận hơn 45 tỷ đồng (trong đó 50% đến từ hoạt động sản xuất kinh doanh cốt lõi).
Theo kế hoạch, VFG sẽ mở rộng mạng lưới lên 18 đại lý trong năm 2026.
Có thể thấy, quyết định M&A của Haxaco diễn ra ngay trước thềm năm tài chính 2026, thời điểm thị trường ô tô Việt Nam chuẩn bị đón nhận những thay đổi lớn về chính sách.
Từ 1/1/2026, Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt sửa đổi sẽ có hiệu lực, trong đó xe Hybrid (cả HEV và PHEV) sẽ được hưởng mức thuế suất ưu đãi bằng 70% so với xe xăng.
Đồng thời, thuế nhập khẩu ô tô từ EU và Anh tiếp tục giảm sâu xuống mức 24-29% theo các hiệp định thương mại tự do.
Với việc nắm quyền chi phối một doanh nghiệp phân phối xe VinFast - hãng xe đang dẫn đầu thị trường doanh số bán ra năm thứ hai liên tiếp, Haxaco đang nỗ lực đa dạng hóa danh mục sản phẩm, giảm bớt sự phụ thuộc vào Mercedes-Benz và MG, đồng thời tìm kiếm động lực tăng trưởng mới để thoát khỏi mức lợi nhuận thấp kỷ lục của năm 2025.
