AI agent sẽ thay đổi cách thanh toán, thẻ có mất đi?

Hệ thống thanh toán Việt Nam đã chuyển mình từ mô hình đơn giản chỉ có hai chủ thể – ngân hàng và người dùng – sang hệ sinh thái mở, đa dạng. Sự tham gia của thẻ, mã QR, các tổ chức trung gian thanh toán quốc tế và nền tảng fintech như Napas, ZaloPay, VNPay… đã làm thay đổi căn bản cách thức giao dịch.

Hiện nay, câu chuyện lại bước sang chương mới khi AI agent xuất hiện như “trợ lý” có thể tự động lựa chọn phương thức thanh toán tối ưu cho người dùng. Trước sự bùng nổ của thanh toán QR, câu hỏi được đặt ra khá thẳng thắn tại diễn đàn: Liệu thẻ có mất đi?

Liệu thanh toán thẻ có biến mất?

Chia sẻ tại hội thảo chuyên đề Kiến tạo hệ sinh thái thanh toán số dựa trên AI và dữ liệu do Chi hội Thẻ ngân hàng Việt Nam 2026 tổ chức, ông Huy Nguyễn, Phó Chủ tịch phụ trách quản lý đối tác ngân hàng tại Việt Nam của Mastercard cho rằng, thẻ không biến mất mà đang chuyển hóa hình thái. Từ thẻ vật lý, thị trường đã chuyển sang thẻ phi vật lý trên thiết bị di động, được mã hóa và “ẩn” phía sau các giao dịch.

"Người dùng nhiều khi không nhận ra mình đang chi tiêu bằng thẻ vì toàn bộ quá trình diễn ra liền mạch trong hành trình số", ông Huy Nguyễn chia sẻ.

Cũng theo ông Huy, định vị là công ty công nghệ thanh toán, với mục tiêu làm cho mọi phương thức thanh toán trở nên xuyên suốt, Mastercard lấy người dùng làm trung tâm, nên dù là thẻ, QR, tài khoản hay các hình thức mới, điều quan trọng là trải nghiệm phải liền mạch, an toàn và thuận tiện.

Ở các thị trường phát triển như Mỹ, thẻ vẫn giữ vị trí quan trọng; trong khi ở các thị trường mới nổi như Việt Nam, Trung Quốc, Ấn Độ, QR và phương thức di động phổ biến hơn. Và Mastercard lựa chọn hợp tác với hệ sinh thái địa phương – Napas, VNPay và các đối tác khác – để bảo đảm cả người dùng trong nước lẫn khách du lịch quốc tế đều có trải nghiệm thanh toán tốt nhất.

Ông Huy Nguyễn cho rằng nếu như trước đây, thanh toán chủ yếu diễn ra giữa ngân hàng và khách hàng. Người dùng chỉ cần mang theo thẻ hoặc tiền mặt thì trong khoảng một thập kỷ gần đây, mã QR chuẩn do Napas triển khai cùng các ví điện tử đã tạo ra sự liên thông. Người dùng có thể dùng một ứng dụng để quét mọi mã QR; đơn vị chấp nhận chỉ cần một mã duy nhất để nhận thanh toán từ nhiều nguồn.

Bên cạnh đó, các bên thứ ba không chỉ cung cấp công cụ mà còn kết nối hạ tầng, chuẩn hóa trải nghiệm và đưa dịch vụ tài chính sâu hơn vào đời sống – từ học phí, viện phí, giao thông đến thanh toán xuyên biên giới.

Sau thẻ là gì?

Chia sẻ xu hướng thanh toán trong thời gian tới, lãnh đạo đến từ Mastercard nhấn mạnh, đến năm 2030, cứ 10 người dùng trên toàn cầu sẽ có 1 người sử dụng AI trong các hoạt động kinh tế. Và từ khóa của giai đoạn hiện tại và những năm tới là AI và AI sẽ giúp người dùng lựa chọn phương thức thanh toán tối ưu.

"Trong tương lai gần (khoảng 5 năm), AI agent có thể trở thành “trợ lý” thực hiện toàn bộ hành trình giúp người dùng: từ lựa chọn dịch vụ đến chọn phương thức thanh toán phù hợp nhất – có thể là thẻ doanh nghiệp, thẻ cá nhân, tài khoản, điểm thưởng, thậm chí cả stablecoin", ông Huy Nguyễn chia sẻ.

Với nhận định đó, lãnh đạo Mastercard tại Việt Nam cho rằng, tất cả các phương thức thanh toán sẽ được “nhúng” (embed) vào hành trình của AI agent. Agent sẽ tối ưu hóa lựa chọn dựa trên nhu cầu thực tế của người dùng. Điều này đòi hỏi hệ sinh thái phải mở và kết nối ở mức độ cao hơn, đồng thời vẫn bảo đảm an ninh, bảo mật và quyền kiểm soát của khách hàng.

Đâu là yếu tố sống còn?

Trong phiên bàn tròn, các lãnh đạo đến từ Napas, VNPay, ZaloPay cho rằng để hệ sinh thái thanh toán vận hành hiệu quả, các đơn vị cung cấp, ngân hàng cần bảo đảm 3 yếu tố then chốt gồm: mở và kết nối; thống nhất tiêu chuẩn và thống nhất trải nghiệm.

Ở yếu tố mở và kết nối, hệ sinh thái không còn chỉ có ngân hàng và người dùng mà đã mở rộng với nhiều thành phần đa dạng; đồng thời các tiêu chuẩn thanh toán cần được thống nhất tiêu chuẩn chung từ tiêu chuẩn quốc gia đến các tiêu chuẩn quốc tế, và tiến tới là tiêu chuẩn cho AI agent để đảm bảo các chủ thể tham gia an toàn. Và cuối cùng là phải đảm bảo thống nhất trải nghiệm cho người dùng.

"Thẻ không mất đi. Nó đang chuyển mình từ công cụ vật lý sang lớp hạ tầng “ẩn” phía sau các trải nghiệm số, cùng tồn tại và bổ sung cho QR, ví điện tử và các phương thức mới. Trong kỷ nguyên AI, giá trị thực sự không nằm ở việc một phương thức “thắng” phương thức khác, mà ở khả năng kết nối tất cả chúng lại với nhau – an toàn, liền mạch và lấy người dùng làm trung tâm", bà Đoàn Hồng Nhung, Giám đốc Khối bán lẻ Vietcombank nhận định.