Công ty Chứng khoán VNDIRECT dẫn chứng, trong quá khứ, khi Hà Tây, Mê Linh sáp nhập vào Hà Nội (2008), nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ đã kỳ vọng giá sẽ tăng mạnh sau sáp nhập. Tuy nhiên, chỉ có giá đất tại Hà Đông (một phần của Hà Tây được sáp nhập với Hà Nội) dọc tuyến metro Cát Linh-Hà Đông tăng đạt 45-50 triệu đồng/m2. Các khu vực còn lại không có sự tăng giá mạnh sau giai đoạn "sốt đất".
Theo nghiên cứu của VNDIRECT, tại Trung Quốc, giá nhà đất tại các khu vực sáp nhập cũng thường có dấu hiệu rục rịch tăng do tin đồn hoặc chủ đầu tư nắm trước thông tin quy hoạch. Sau đó, giá sẽ trầm lắng ít nhất 2 năm và bắt đầu tăng tốc khi các dự án hạ tầng, tiện ích dần hoàn thiện tại khu vực sáp nhập. Đây là những vấn đề điển hình đối với các chuyển đổi quy mô lớn và dự kiến chỉ là tạm thời.
Về dài hạn, VNDIRECT cho rằng việc sáp nhập tỉnh sẽ tác động tích cực đến thị trường bất động sản. Các đơn vị hành chính cấp huyện thường không có nhiều vai trò trong quyết sách, thậm chí có thể trở thành lực cản nếu triển khai không hiệu quả. Việc sáp nhập cấp tỉnh và bỏ cấp huyện giúp giảm độ trễ, sự cồng kềnh và kém hiệu quả của bộ máy hành chính, tiết kiệm ngân sách.
Điều này giúp cho việc phê duyệt dự án đầu tư hạ tầng nhanh hơn, đồng bộ và tăng tính liên kết, giảm sự cạnh tranh không lành mạnh tại địa phương.
Sáp nhập tỉnh cũng giúp mở rộng diện tích của tỉnh sau sáp nhập, qua đó dễ dàng quy hoạch các dự án hạ tầng giao thông (đường vành đai, mạng lưới metro, đường cao tốc) và hạ tầng công (bệnh viện, trường học).
Khi hạ tầng giao thông công cộng được cải thiện giúp giãn dân cư và thúc đẩy nguồn cung nhà ở phân khúc tại các khu vực sau sáp nhập khi tiện ích, hạ tầng cải thiện.
Bên cạnh đó, do quỹ đất tăng lên sẽ thuận lợi cho việc triển khai các dự án đại đô thị hơn. Nguồn cung đất đai tăng lên và nhu cầu nhà ở phân khúc vừa túi tiền tăng tại các khu vực được sáp nhập giúp kéo giảm giá bán sơ cấp xuống.
VNDIRECT cũng cho rằng do đặc điểm chung của thị trường bất động sản “dễ lên khó xuống” và “mua khi giá tăng, không mua khi giá giảm” dẫn đến giá bán sơ cấp thường cao hơn giá bán thứ cấp. Vì vậy, mặc dù giá nhà tại các khu vực được sáp nhập sẽ tăng dần để tiệm cận với khu vực trung tâm thành phố từ nền thấp, nhưng nguồn cung dồi dào làm giảm giá bán sơ cấp chung xuống.
Ngoài ra, quỹ đất tăng sau sáp nhập cũng giúp cho chính phủ dễ dàng quy hoạch và triển khai các dự án nhà ở xã hội dễ dàng hơn khi quỹ đất dồi dào sau sáp nhập khi môi trường kinh tế xã hội thay đổi giúp tạo ra nhiều việc làm hơn. Đồng thời, việc cải cách cũng giúp cho việc triển khai nhanh, tránh sự chồng chéo.
Nhận định về tác động của việc sáp nhập tỉnh đến thị trường bất động sản, ông Trần Quang Trung - Giám đốc phát triển Kinh doanh OneHousing, cho rằng thông tin sáp nhập tỉnh là một yếu tố khiến thị trường bùng nổ cục bộ. Đây là chất xúc tác mạnh khiến nhà đầu tư đổ xô gom đất. Nhưng nếu không tỉnh táo, nhà đầu tư rất dễ mắc kẹt dài hạn vì giá đã vượt xa giá trị thực.
“Tập trung vào thanh khoản - kiểm soát đòn bẩy tài chính, nhà đầu tư phải trả lời được các câu hỏi: Ai sẽ mua lại? Ai sẽ thuê? Ai sẽ sống ở đó? ”, ông Trung đưa lời khuyên.
