Một trong những kế hoạch được nhiều ngân hàng triển khai năm 2026 là gia nhập đường đua bảo hiểm. Điều đó cho thấy, nhà băng không còn muốn dừng ở vai trò “bán hộ” mà muốn đi sâu vào mảng còn nhiều dư địa tăng trưởng, nhất là trong bối cảnh hạn mức tín dụng hạn hẹp hơn so với trước.
Với đa số ý kiến tán thành của cổ đông tại đại hội đồng cổ đông thường niên, TPBank sẽ thành lập công ty con hoạt động trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ với tên dự kiến là CTCP Bảo hiểm Phi nhân thọ Tiên Phong (TPBIns). Trong đó, ngân hàng sở hữu trên 50% vốn điều lệ, giá trị đầu tư tối đa là 400 tỷ đồng.
Theo Tổng giám đốc TPBank Nguyễn Hưng, hoạt động bán chéo bảo hiểm chịu ảnh hưởng nhất định trong thời gian gần đây nhưng mảng bảo hiểm phi nhân thọ còn nhiều dư địa khai thác. Bên cạnh đó, nhu cầu kết hợp bảo hiểm trong ngân hàng như bảo hiểm thương mại, xuất nhập khẩu, vật chất xe, bảo hiểm sức khỏe... còn rất lớn.
"Việc thành lập công ty con hoạt động trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ là cần thiết và phù hợp với nhu cầu hiện tại, giúp nâng cao lợi thế cạnh tranh của ngân hàng trên thị trường, từ đó tối đa hóa lợi ích của cổ đông", lãnh đạo TPBank đánh giá.
Dự kiến trong giai đoạn 5 năm đầu, doanh thu phí bảo hiểm gốc của công ty có thể đạt quy mô khoảng 2.000 - 2.300 tỷ đồng mỗi năm khi bước vào giai đoạn ổn định, với tốc độ tăng trưởng kép (CAGR) trên 50%/năm.
Thị trường bảo hiểm 2 năm qua rất khó khăn nhưng tiềm năng khai thác vẫn còn khi tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm tại Việt Nam mới chỉ khoảng 2 - 3%
Tại ĐHĐCĐ thường niên 2026, Tổng Giám đốc ACB Từ Tiến Phát cũng thừa nhận thị trường bảo hiểm 2 năm qua rất khó khăn nhưng tiềm năng khai thác vẫn còn khi tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm tại Việt Nam mới chỉ khoảng 2 - 3%. Theo kế hoạch, ACB sẽ thành lập công ty bảo hiểm phi nhân thọ trong thời gian tới. Ở giai đoạn đầu, ngân hàng sẽ tập trung phục vụ khách hàng trong hệ sinh thái của nhà băng theo mô hình Insurtech.
“Chúng tôi nhìn nhận đây là khoản đầu tư mang lại hiệu quả tổng thể cho ngân hàng, không chỉ riêng một công ty bảo hiểm”, ông Phát thông tin. Theo ước tính của ACB, thị phần công ty đạt trên 1,5% trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ, quy mô tài sản 2.000 tỷ đồng sau 5 năm hoạt động. Lợi nhuận trước thuế tăng dần theo quy mô hoạt động, tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE) duy trì ở mức cao trên 20%.
Trước TPBank và ACB, nhiều ngân hàng đã nhập cuộc sân chơi bảo hiểm phi nhân thọ như VietinBank với Bảo hiểm VietinBank (VBI), SHB với Bảo hiểm Sài Gòn - Hà Nội (BSH), HDBank với Bảo hiểm HD (HD Insurance - HDI), Agribank với Bảo hiểm Agribank (ABIC), BIDV với Bảo hiểm BIDV (BIC), MB với Bảo hiểm Quân đội (MIC), LPBank với Bảo hiểm LPBank (LPBI)…
Hay như trường hợp của VPBank, dù đã có công ty hoạt động trong mảng phi nhân thọ là Bảo hiểm OPES nhưng ngân hàng vẫn lên kế hoạch lập thêm 1 công ty con chuyên hoạt động trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ.
Điều này cho thấy ngân hàng đang lựa chọn hướng đi chủ động và dài hạn trong việc phát triển mảng bảo hiểm thay vì tiếp tục phụ thuộc vào các mô hình hợp tác bancassurance (phân phối sản phẩm của các công ty bảo hiểm để hưởng hoa hồng). Bên cạnh đó, việc thành lập doanh nghiệp bảo hiểm “in-house” sẽ giúp VPBank nâng cao mức độ kiểm soát đối với chuỗi giá trị bảo hiểm, từ thiết kế sản phẩm, quản trị rủi ro đến tổ chức phân phối và dịch vụ hậu mãi.
Gặt hái quả ngọt
Ngoài yếu tố “sân chơi” tiềm năng, việc các ngân hàng đua nhau lập công ty bảo hiểm còn đến từ nguồn cơn hạn mức tín dụng ngày càng hạn hẹp.
“Đây không chỉ là bài toán gia tăng nguồn thu ngoài lãi trong bối cảnh hạn mức tín dụng được kiểm soát chặt chẽ hơn, mà còn phản ánh bước chuyển chiến lược của ngành ngân hàng Việt Nam theo mô hình tập đoàn tài chính đa năng”, ông Nguyễn Quang Huy - CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng trường Đại học Nguyễn Trãi (NTU) nhận định.
Thực tế, khi biên lợi nhuận tín dụng chịu áp lực thu hẹp, yêu cầu an toàn vốn và quản trị rủi ro ngày càng cao, các ngân hàng buộc phải tìm kiếm không gian tăng trưởng mới. Trong cấu trúc đó, bảo hiểm được xem là lĩnh vực có khả năng bổ trợ rất lớn nhờ tính kết nối tự nhiên với hoạt động ngân hàng.
Lợi thế quan trọng nhất của các tổ chức tín dụng hiện nay không chỉ nằm ở vốn hay mạng lưới, mà ở dữ liệu khách hàng. Ngân hàng là nơi nắm giữ bức tranh tương đối toàn diện về dòng tiền, thu nhập, khả năng trả nợ, hành vi tiêu dùng và nhu cầu tài chính của khách hàng. Khi kết hợp với bảo hiểm, dữ liệu này cho phép các định chế tài chính thiết kế sản phẩm phù hợp hơn, tối ưu quản trị rủi ro và nâng cao trải nghiệm dịch vụ.
Khi biên lợi nhuận tín dụng chịu áp lực thu hẹp, yêu cầu an toàn vốn và quản trị rủi ro ngày càng cao, các ngân hàng buộc phải tìm kiếm không gian tăng trưởng mới
“Đây cũng là xu hướng đã diễn ra tại nhiều nền kinh tế lớn, nơi các tập đoàn tài chính tích hợp ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán, quản lý tài sản và công nghệ tài chính trong cùng một hệ sinh thái. Về dài hạn, mô hình này giúp tăng khả năng chống chịu trước biến động chu kỳ kinh tế, giảm phụ thuộc vào tín dụng truyền thống và tạo ra nguồn thu bền vững hơn”, ông Huy đánh giá.
Các chuyên gia Chứng khoán Vietcombank (VCBS) cũng cho rằng việc thành lập công ty bảo hiểm là xu hướng dài hạn của các ngân hàng, nhằm giảm sự phụ thuộc vào hoạt động tín dụng trong bối cảnh biên lãi thuần (NIM) chịu áp lực thu hẹp.
Số liệu từ Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, tính đến hết tháng 3/2026, doanh thu phí của nhóm công ty bảo hiểm phi nhân thọ trực thuộc ngân hàng đều tăng trưởng cao, chiếm khoảng 25% tổng doanh thu phí toàn thị trường bảo hiểm phi nhân thọ.
Trong quý đầu tiên 2026, Bảo hiểm phi nhân thọ Techcom của Techcombank ghi nhận doanh thu phí tăng 200% so với cùng kỳ, đạt gần 265 tỷ đồng, chiếm 1,1% thị phần toàn ngành. Doanh thu phí Bảo hiểm Vietinbank (VBI) tăng trưởng 33%, đạt 1.343 tỷ đồng, chiếm 5,5% thị phần. OPES của VPBank đạt 1.270 tỷ đồng doanh thu phí, tăng 15% so với cùng kỳ, chiếm 5,2% thị phần.
Thị phần doanh thu phí của MIC thuộc MB hiện chiếm gần 6% toàn thị trường, doanh thu phí 3 tháng đầu năm nay tăng gần 14% so với cùng kỳ, đạt 1.445 tỷ đồng. BIC thuộc BIDV đạt 1.185 tỷ đồng doanh thu phí, tăng 6,3% so với cùng kỳ và chiếm 4,8% thị phần toàn thị trường. Bảo hiểm LPBank cũng tăng trưởng doanh thu gần 40% trong quý đầu năm nay, đạt 322 tỷ đồng.
Việc các ngân hàng lấn sân sang bảo hiểm không phải là “con đường ngắn” dẫn đến tăng trưởng. Bởi đây là lĩnh vực vận hành khác biệt đáng kể so với ngân hàng, đòi hỏi năng lực chuyên môn sâu về định phí và quản trị rủi ro.
