Theo các chuyên gia, thoả thuận này là một bước tiến quan trọng, giúp tháo một “ngòi nổ” căng thẳng trong quan hệ thương mại Việt – Mỹ.
Thông cáo của Bộ Tài chính Mỹ cho biết Bộ trưởng Janet Yellen ngày 19/7 đã có cuộc gặp trực tuyến với Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Thị Hồng và hai bên đã đạt được thỏa thuận về các hoạt động tiền tệ.
Bộ Tài chính Mỹ cho biết Việt Nam khẳng định cam kết tuân thủ các quy định của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) về “không thao túng tỷ giá nhằm ngăn sự điều chỉnh hiệu quả của cán cân thanh toán hoặc giành lợi thế cạnh tranh bất bình đẳng và không phá giá Việt Nam đồng”.
Thỏa thuận còn kêu gọi Ngân hàng Nhà nước “cải thiện sự linh hoạt của tỷ giá hối đoái theo thời gian”, cho phép nội tệ biến động đúng theo diễn biến trên các thị trường và yếu tố kinh tế cơ bản của Việt Nam.
Theo tuyên bố chung sau cuộc gặp, hai bên cho biết tâm điểm của khung chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nhằm thúc đẩy ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cũng cam kết sẽ tiếp tục cung cấp thông tin cần thiết để Bộ Tài chính Mỹ tiến hành phân tích kỹ lưỡng và báo cáo về hoạt động của Ngân hàng nhà nước Việt Nam trên thị trường ngoại hối trong Báo cáo định kỳ 6 tháng của Bộ này trước Quốc hội.
Tuyên bố chung cũng nhấn mạnh Mỹ và Việt Nam là các đối tác tin cậy trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau đồng thời cam kết duy trì hợp tác chặt chẽ giữa Bộ Tài chính Mỹ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
Đại diện Thương mại Mỹ Katherine Tai đã hoan nghênh thỏa thuận giữa Bộ Tài chính Mỹ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đồng thời khen ngợi Việt Nam vì đã cam kết trong việc “giải quyết các mối quan ngại” của Mỹ.
Tháo “ngòi nổ” căng thẳng thương mại Việt – Mỹ
Bình luận với VietTimes, Phó Giám đốc Điều hành khu vực Hội đồng Kinh tế Mỹ - ASEAN Vũ Tú Thành nhận xét thoả thuận này có ý nghĩa quan trọng, giúp tháo gỡ một “ngòi nổ” tiềm ẩn căng thẳng trong quan hệ thương mại Việt – Mỹ gần một năm qua.
Thoả thuận này sẽ hoá giải nguy cơ hàng xuất khẩu của Việt Nam vào Mỹ, đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam hiện nay, bị áp thuế trừng phạt do các hành vi bị phía Mỹ cáo buộc là “thao túng tiền tệ”.
 |
| Phó Giám đốc Điều hành khu vực Hội đồng Kinh tế Mỹ - ASEAN Vũ Tú Thành. |
“Đây là kết quả của những nỗ lực chủ động tiếp cận và tích cực tìm hướng giải quyết vấn đề của Việt Nam cũng như thiện chí của phía Mỹ.
Trước đó, Việt Nam đã có những động thái điều chỉnh cần thiết về các hoạt động và biện pháp can thiệp tiền tệ,” ông Vũ Tú Thành nhận xét.
Hồi tháng 12 năm ngoái, Bộ Tài chính Mỹ dưới thời cựu tổng thống Donald Trump ban hành báo cáo về “Chính sách kinh tế vĩ mô và ngoại hối của các đối tác thương mại lớn của Mỹ”, lần đầu tiên gắn mác thao túng tiền tệ với Việt Nam và Thụy Sĩ.
Một quốc gia bị Mỹ cáo buộc thao túng tiền tệ nếu thỏa mãn các tiêu chí về thặng dư thương mại hàng hóa song phương với Mỹ ít nhất 20 tỷ USD, thặng dư cán cân vãng lai tương đương ít nhất 2% GDP, can thiệp một chiều và kéo dài trên thị trường ngoại tệ.
Bộ Tài chính Mỹ, hồi tháng 4, dưới thời Tổng thống Joe Biden, cho biết không có đủ bằng chứng để kết luận Việt Nam thao túng tiền tệ nhằm tạo lợi thế cạnh tranh thương mại và, cùng với Thụy Sĩ, Đài Loan, được đưa ra khỏi danh sách.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam khẳng định không sử dụng tỷ giá nhằm giành lợi thế cạnh tranh không công bằng trong thương mại quốc tế.
Việc điều hành tỷ giá những năm qua – trong khuôn khổ chính sách tiền tệ chung – nhằm thực hiện mục tiêu nhất quán là kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, không nhằm tạo lợi thế cạnh tranh thương mại quốc tế không công bằng.
Mặc dù Mỹ đã đưa Việt Nam ra khỏi danh sách các nước “thao túng tiền tệ” nhưng Cơ quan Đại diện Thương mại Mỹ vẫn tiếp tục cuộc điều tra theo Điều khoản 301 Luật Thương mại 1974.
USTR đã từng sử dụng cuộc điều tra theo Điều khoản 301 để ra phán quyết áp mức thuế trừng phạt lên tới 25% đối với toàn bộ 370 tỉ USD hàng hoá nhập khẩu từ Trung Quốc, khơi nguồn cho cuộc chiến tranh thương mại khốc liệt của chính quyền Trump với Bắc Kinh trong suốt hai năm.
Do vậy, thoả thuận vừa đạt được giữa Việt Nam và Mỹ về các hoạt động tiền tệ là một cơ sở quan trọng để Cơ quan Đại diện Thương mại Mỹ ra phán quyết có lợi cho Việt Nam vào tháng 10 tới, hạn chót cuộc điều tra theo Điều khoản 301./.
