4 bài học chuyển đổi số giúp Đà Nẵng hướng tới “Thành phố AI”

Bốn bài học then chốt từ thực tiễn dẫn đầu

Tọa đàm “Gỡ điểm nghẽn chuyển đổi số quốc gia” sáng 24/9, bà Phạm Thị Ngọc Quyên, Phó giám đốc Sở KH&CN TP Đà Nẵng TP Đà Nẵng đã chia sẻ những bài học thực tiễn và đề xuất các giải pháp đột phá nhằm tháo gỡ điểm nghẽn thể chế.

Theo bà Phạm Thị Ngọc Quyên, Đà Nẵng đã có 14 năm liên tiếp dẫn đầu chỉ số Vietnam ICT Index và 4 năm liên tiếp (2020-2023) đứng đầu bảng xếp hạng chuyển đổi số cấp tỉnh (DTI), năm 2024 xếp hạng Nhì. Để duy trì vị thế này, Đà Nẵng đã đúc rút ra 4 bài học cốt lõi.

Thứ nhất, sự quyết tâm và tiên phong của người đứng đầu. Chuyển đổi số trước hết là thay đổi tư duy và phương thức quản trị, được Ban Thường vụ Thành ủy chỉ đạo xuyên suốt và UBND thành phố điều hành sát sao.

Thứ hai, thể chế và chính sách đặc thù đi trước mở đường. Với quan điểm này, Đà Nẵng tận dụng hiệu quả Nghị quyết 136/2024/QH15 và Nghị quyết 193/2025/QH15 của Quốc hội để thí điểm sandbox, tạo môi trường ưu đãi vượt trội thu hút nhà đầu tư chiến lược.

Và tháng 5/2026, HĐND thành phố ban hành đồng loạt nhiều nghị quyết nâng mức hỗ trợ cho doanh nghiệp tiếp cận công nghệ.

Thứ ba là chiến lược phát triển hạ tầng số đi trước một bước. Định hướng chiến lược rõ ràng, Đà Nẵng đã tập trung nguồn lực đầu tư hạ tầng truyền dẫn, Trung tâm dữ liệu (IDC) quy mô quốc tế, mạng viễn thông băng rộng chất lượng cao, trạm cập bờ cáp quang biển và kho dữ liệu dùng chung liên thông.

Hiện Đà Nẵng đang đẩy nhanh hoàn thiện Khu Công viên phần mềm số 2 nhằm tạo không gian vật lý hoàn chỉnh thu hút doanh nghiệp công nghệ cao, đồng thời chuẩn bị hạ tầng cho các trung tâm dữ liệu và ứng dụng AI. Việc đầu tư hạ tầng số chiến lược được xác định là điều kiện tiên quyết để gỡ điểm nghẽn về kết nối, lưu trữ và xử lý dữ liệu, bảo đảm nền tảng vững chắc cho Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.

Thứ tư là lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm thụ hưởng. Với quan điểm cốt lõi này, mọi chính sách, nền tảng số đều phải trả lời rõ câu hỏi: Người dân được gì? Doanh nghiệp được lợi ích thiết thực gì? Đây chính là bài học then chốt giúp Đà Nẵng biến chuyển đổi số từ chỉ số kỹ thuật thành giá trị cuộc sống hàng ngày.

Người dân và doanh nghiệp là người thụ hưởng

Về những kết quả đạt được nhờ thúc đẩy chuyển đổi số tại Đà Nẵng, bà Phạm Thị Ngọc Quyên cho biết với hạ tầng số đồng bộ và chính sách ưu đãi, người dân Đà Nẵng được thụ hưởng trực tiếp nhiều tiện ích từ chính sách số cũng như hạ tầng số.

Cụ thể, từ 15/8/2026 - 28/2/2027, Đà Nẵng miễn hoàn toàn 10 khoản phí, lệ phí (đăng ký biển số, cấp đổi giấy phép lái xe, thẻ căn cước, hộ chiếu, lý lịch tư pháp…) và giảm mạnh 3 khoản lệ phí trước bạ nhằm khuyến khích sử dụng dịch vụ công trực tuyến qua VNeID mức 2, góp phần hình thành “Công dân số”.

Ứng dụng DaNang SmartCity và Tổng đài 1022 giúp người dân phản ánh đô thị, tra cứu thông tin y tế, giáo dục, giao thông chỉ với thao tác trên điện thoại. Tiện ích “WC cộng đồng” với slogan “Thoải mái như ở nhà” đã tích hợp khoảng 400 khách sạn, nhà hàng, quán cà phê cung cấp nhà vệ sinh miễn phí, thể hiện tinh thần đô thị mến khách.

Đặc biệt, nền tảng Hành trình số cho phép người dân theo dõi xe cấp cứu 115 theo thời gian thực bằng GPS hoặc nhận tin nhắn SMS có đường dẫn bản đồ, giúp chủ động hơn trong tình huống khẩn cấp – một minh chứng rõ nét về việc hạ tầng số phục vụ trực tiếp an sinh và tính mạng người dân.

Đối với doanh nghiệp và hộ kinh doanh, từ 2/9/2026, Bản đồ số Hộ kinh doanh và cửa hàng bán lẻ (hkd.danang.gov.vn) đã cập nhật dữ liệu 124.400 hộ (gần 100% trên địa bàn), hỗ trợ đăng ký miễn phí 12 phần mềm bán hàng và cấp tên miền, website miễn phí. Chỉ sau 2 tuần đưa gần 400 sản phẩm OCOP lên sàn Grab, số đơn hàng tăng thêm gần 1.000 đơn (tăng 60%), doanh thu tăng 30%.

Về hỗ trợ tài chính, từ năm 2025 đến nay, Đà Nẵng đã phê duyệt 11,143 tỷ đồng cho 27 doanh nghiệp phát triển 126 dự án khởi nghiệp sáng tạo; cấp xác nhận miễn thuế cho 66 doanh nghiệp; hỗ trợ mặt bằng cho 44 nhóm khởi nghiệp. Đặc biệt, Đà Nẵng đã tiên phong cấp phép thử nghiệm 6 giải pháp sandbox về blockchain và tài sản số. Riêng mô hình MIMO sau 6 tháng đã thu hút 14.436 khách hàng với tổng giá trị giao dịch 28,8 tỷ đồng.

"Với quan điểm định hướng trên, chuyển đổi số đã tạo giá trị và đóng góp khoảng 24% GRDP thành phố trong năm 2024 và hướng tới mục tiêu 35-40% vào năm 2030. Không những vậy, Đà Nẵng đã đứng Top 5 PCI toàn quốc, dẫn đầu chỉ số gia nhập thị trường, xếp thứ 3 về Chỉ số Thương mại điện tử; đồng thời tăng 212 bậc lên vị trí 554 trong Top 1.000 thành phố khởi nghiệp toàn cầu năm 2026", bà Quyên thông tin.

3 đề xuất gỡ điểm nghẽn thể chế

Theo Phạm Thị Ngọc Quyên trong quá trình triển khai, Đà Nẵng vẫn gặp phải không ít khó khăn, thách thức. Để tiếp tục tháo gỡ các "điểm nghẽn" thể chế và đưa chuyển đổi số quốc gia bước vào giai đoạn phát triển chiều sâu, thực chất, mang lại giá trị gia tăng cao cho nền kinh tế, lãnh đạo TP Đà Nẵng đề xuất ba nhóm giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất, đẩy mạnh chia sẻ cơ sở dữ liệu quốc gia cốt lõi và mở rộng phạm vi sandbox đối với tài sản số, blockchain, đô thị thông minh.

Thứ hai, cho phép các đô thị lớn có cơ chế đãi ngộ đặc thù thu hút chuyên gia AI, bán dẫn và ban hành visa dành cho cộng đồng du mục số.

Thứ ba là đổi mới phương thức đo lường hiệu quả chuyển đổi số theo hướng lấy mức độ hài lòng, thời gian và chi phí tiết kiệm của người dân, doanh nghiệp cùng tỷ lệ đóng góp thực tế của kinh tế số vào GRDP làm thước đo chính.

"Đà Nẵng cam kết tiếp tục tiên phong thí điểm các mô hình công nghệ và thể chế mới, sẵn sàng đóng góp bài học thực tiễn vào tiến trình chuyển đổi số chung của cả nước, hướng tới mục tiêu trở thành “Thành phố AI” tiêu biểu của khu vực", đại diện TP Đà Nẵng chia sẻ.