Ngày 27/12/2017, UBCKNN đã có Quyết định số 1205/QĐ-UBCK về việc sửa đổi Quy chế hướng dẫn giao dịch ký quỹ chứng khoán. Theo đó, Quyết định 1205 đã sửa đổi Khoản 5 Điều 3 Quy chế hướng dẫn giao dịch ký quỹ chứng khoán ban hành kèm theo Quyết định số 87/QĐ-UBCK ngày 25/1/2017 của Chủ tịch UBCKNN.
Trước đó, khoản 5 điều 3 mà Quyết định số 87/QĐ-UBCK, quy định về các trường hợp chứng khoán không được giao dịch ký quỹ là “Công ty niêm yết nhận được kết luận của cơ quan thuế về việc công ty vi phạm pháp luật.” Đã có nhiều ý kiến từ phía nhà đầu tư, công ty chứng khoán và các chuyên gia xoay quanh quy định này kể từ khi Quyết định 87 có hiệu lực từ 1/4/2017.
Bởi lẽ, quy chế này không nêu chi tiết mức độ vi phạm cụ thể, trong khi đó, doanh nghiệp lại áp dụng cơ chế tự kê khai, chịu hậu kiểm của cơ quan thế. Do đó, khi sai phạm xảy ra, có thể vì nhiều lý do khác nhau như: cách hiểu khác nhau về các quy định về thuế, những sai sót có thể phát sinh về ghi hóa đơn, hợp đồng …cũng khiến cổ phiếu của công ty niêm yết bị “cắt” margin đột ngột dẫn đến thiệt hại cho nhà đầu tư.
Trường hợp bị cắt margin đột ngột của CTCP Phát triển nhà Thủ Đức (HOSE: TDH) là một ví dụ điển hình. Ngày 13/07/2017, TDH đã nhận được quyết định số 3406/QĐ-CT-XP về việc xử phạt vi phạm hành chính về thuế của Cục thuế Tp.HCM về hành vi kê khai sai dẫn đến thiếu thuế TNDN niên độ 2016.
Ngay sau khi quyết định này được công bố, các công ty chứng khoán đã hạ tỷ lệ margin từ 50% xuống 0% khiến cho cổ phiếu TDH giảm sàn nhiều phiên liên tiếp. Mặc dù đến 17/07/2017, TDH đã hoàn tất việc nộp tiền truy thu thuế và nộp tiền phạt 1,4 tỷ đồng (không ảnh hưởng nhiều đến tình hình tài chính của doanh nghiệp) nhưng cổ phiếu TDH cũng sẽ phải mất đến 6 tháng để được cấp margin trở lại. Đó là chưa kể đến thiệt hại của các nhà đầu tư do thị giá của cổ phiếu giảm sâu và bị bán giải chấp trước rủi ro không thể lường trước này.
Có nhiều trường hợp khác cũng bị đưa vào diện không đủ điều kiện giao dịch ký quỹ với lý do tương tự như các mã: NTL, APC, S4A …
Quyết định số 1205/QĐ-UBCK có hiệu lực từ ngày 02/01/2018
Trong Quyết định 1205, các quy định liên quan đến vi phạm thuế đã được chi tiết hơn. Các trường hợp chứng khoán không được giao dịch kỹ quỹ khi Sở Giao dịch chứng khoán nhận được báo cáo, công bố thông tin của công ty niêm yết hoặc Sở giao dịch chứng khoán có thông tin về: (1) Quyết định của người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính công ty niêm yết với hành vi trốn thuế, gian lận thuế; (2) Quyết định của người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính công ty niêm yết đối với hành vi không chấp hành kết luận cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế; (3) Quyết định khởi tố bị can của cơ quan tiến hành tố tụng đối với công ty niêm yết.
Quyết định này có hiệu lực kể từ ngày 02/01/2018.
