Có những khoản nợ dai dẳng nhiều năm khiến các công ty phải trích lập 100% dự phòng. Dù cơ quan chức năng đã có quyết định phân xử nhưng đến nay, khoản nợ ấy vẫn nằm lại trên báo cáo tài chính như một “cục máu đông” khiến doanh nghiệp đau đầu.
Trường hợp kể trên đến từ CTCP Hàng không Mê Kông (Air Mekong), một hãng bay đã dừng hoạt động 13 năm nhưng có những khoản nợ đến nay chưa tất toán.
Điều đó khiến những doanh nghiệp cung cấp dịch vụ hàng không như Tổng Công ty Cảng Hàng không Việt Nam - CTCP (Mã: ACV) và CTCP Phục vụ Mặt đất Sài Gòn (SAGS - Mã: SGN) đau đầu.
Khoản nợ kéo dài hơn 10 năm
Tính đến cuối quý III/2026, Air Mekong còn khoản nợ gần 26 tỷ đồng cần phải trả cho Tổng Công ty Cảng Hàng không Việt Nam - CTCP.
Lật lại số liệu, khoản nợ này đã nằm lại trên sổ sách ACV từ lâu. Thời điểm 1/4/2016 ghi nhận công nợ hơn 31 tỷ đồng. Cuối năm đó, khoản nợ là gần 26 tỷ đồng và giữ từ mốc đó đến nay.
Chuyện này xảy ra do Air Mekong dừng bay kể từ tháng 3/2013 để cơ cấu đội tàu bay. Vì không có hoạt động nào trở lại, đến tháng 1/2015, Bộ Giao thông Vận tải đã ra quyết định thu hồi giấy phép kinh doanh vận chuyển hàng không cấp cho hãng này.
Theo tìm hiểu, Air Mekong được cấp phép kinh doanh vận tải hàng không tháng 10/2008 và thực hiện chuyến bay đầu tiên vào tháng 10/2010. Đây là hãng hàng không tư nhân thứ ba được cấp phép tại Việt Nam sau Indochina Airlines và Vietjet Air.
Thời điểm còn hoạt động, Air Mekong thuê 4 chiếc máy bay Bombardier CRJ 900 từ hãng hàng không SkyWest Airlines, mỗi chiếc được trang bị 90 chỗ ngồi bao gồm cả hạng thương gia và tiết kiệm. Trong năm 2011, Air Mekong thực hiện hơn 10.000 chuyến bay và chuyên chở khoảng 700.000 hành khách.
Thời điểm đỉnh cao, Air Mekong chiếm 6% thị phần hàng không nội địa và giảm xuống khoảng 3% vào cuối năm 2012.
Theo nhiều phân tích, lý do chính khiến Air Mekong rời cuộc chơi hàng không do tải trọng máy bay nhỏ (chỉ có 90 chỗ) cộng với suy thoái kinh tế và cạnh tranh quyết liệt về giá vé với các đối thủ khác, hãng đã lỗ hàng nghìn tỷ đồng trong 3 năm đầu khai thác.
Sự bất lực của SAGS
Bài toán giải quyết công nợ với Air Mekong không chỉ riêng ACV mà cũng là nỗi bất lực của CTCP Phục vụ Mặt đất Sài Gòn (SAGS - Mã: SGN). Tính đến cuối quý III/2026, SAGS trích lập toàn bộ hơn 5,5 tỷ đồng dự phòng khoản phải thu đối với hãng hàng không này.
Cuối năm 2014, SAGS cho biết khoản phải thu Air Mekong là hơn 6,5 tỷ đồng được đánh giá là khó thu hồi. Song, công ty áp dụng khoản 1, điều 10 của Thông tư số 127/2014/TT-BTC hướng dẫn xử lý tài chính tại thời điểm doanh nghiệp cổ phần hóa chính thức chuyển thành công ty cổ phần nên công ty không phải trích lập dự phòng phải thu khó đòi.
Trước đó, vào tháng 8/2023, SAGS cho biết đã nhận được quyết định thi hành án theo yêu cầu của Chi Cục thi hành án dân sự TP Phú Quốc đối với CTCP Hàng không Mê Kông. Cụ thể, hãng này phải có trách nhiệm thanh toán cho SAGS số tiền còn nợ hơn 5,5 tỷ đồng.
Theo SAGS, trước đây khi công ty còn là chi nhánh của ACV có cung cấp dịch vụ phục vụ mặt đất cho Air Mekong. Từ năm 2013, hãng này ngưng hoạt động và còn nợ SAGS khoản tiền hơn 5,5 tỷ đồng.
Đến ngày 1/1/2015, công ty chính thức hoạt động theo mô hình công ty cổ phần sau khi hoàn tất cổ phần hóa và tiếp tục kế thừa thu hồi khoản nợ trên.
Tại thời điểm 31/12/2015, thực hiện theo quy định về trích lập dự phòng, khoản nợ của CTCP Hàng không Mê Kông đã được HĐQT công ty phê duyệt trích lập 100% trên BCTC năm 2015.
Sau đó, công ty tiếp tục theo dõi và thực hiện các thủ tục đòi nợ nhưng mọi việc vẫn chưa thể xử lý dứt điểm.
Đến nay, SAGS vẫn chưa thể đòi được nợ và phải trích lập 100% dự phòng đối với khoản nợ trên.
