Ngày 11/8/2026, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) thông báo hủy tư cách đại chúng đối với Tập đoàn Lộc Trời (Mã: LTG), chấm dứt gần 19 năm giữ tư cách này của doanh nghiệp xuất khẩu gạo từng thuộc top đầu Việt Nam.
Trước khi hủy tư cách đại chúng, UBCKNN cũng đã phạt Công ty do ông Huỳnh Văn Thòn làm chủ tịch số tiền 85 triệu đồng do chậm công bố từ 15 ngày trở lên đối với nhiều báo cáo tài chính và báo cáo thường niên. Quyết định cũng nêu rõ công ty đã vi phạm nhiều lần.
Đến nay, báo cáo tài chính gần nhất của Lộc Trời là vào quý I/2024, với khoản lỗ ròng 96 tỷ đồng.
Tập đoàn Lộc Trời từng là một trong những công ty xuất khẩu gạo hàng đầu cả nước. Bên cạnh đó, công ty còn sản xuất thuốc bảo vệ cây trồng, kinh doanh hóa chất, hạt giống, bao bì giấy. Công ty chiếm hơn 20% thị phần thuốc bảo vệ thực vật và là nhà phân phối hạt giống lớn thứ hai tại Việt Nam.
Giai đoạn 2014 - 2022, doanh thu của Lộc Trời dao động từ 7.700 - 12.000 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế từ 300 - 500 tỷ đồng.
Năm 2013 đánh dấu năm ghi nhận doanh thu kỷ lục của công ty với hơn 16.500 tỷ đồng, tăng tới 39% so với năm trước đó trong bối cảnh xuất khẩu gạo cả nước lên mức kỷ lục.
Tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế của Lộc Trời năm đó lại lao thẳng đứng về còn 16 tỷ đồng – một con số thấp không tưởng so với mức trung bình vài trăm tỷ đồng những kỳ trước.
Theo lý giải của Lộc Trời, lợi nhuận lao dốc do phí lãi vay và chi phí quản lý doanh nghiệp (chủ yếu là chi phí dự phòng phải thu khó đòi) tăng cao.
Nhìn vào mặt khách quan, điều khiến lợi nhuận Lộc Trời kém sắc là cuộc “chia tay” lịch sử giữa công ty với Syngenta (tập đoàn hàng đầu trong lĩnh vực nông nghiệp có trụ sở tại Thụy Sỹ).
Đơn vị này sau đó hợp tác với CTCP khử trùng Việt Nam (Mã: VFG) - đối thủ của Lộc Trời ở mảng thuốc bảo vệ thực vật và đã giúp công ty bên kia chiến tuyến này tăng gấp đôi doanh thu, gấp rưỡi về lợi nhuận trong cùng giai đoạn.
Ngoài nguyên nhân mất đi cơ hội hợp tác với nước ngoài, phía nội tại của Lộc Trời từ lâu đã tồn tại nhiều bất cập.
Dù mảng lúa gạo đem về nguồn thu nhiều nhất nhưng biên lãi gộp mảng này rất mỏng chỉ 4%, thua xa chỉ số của mảng thuốc bảo vệ thực vật (32%) và hạt giống (24%).
Biên lãi gạo của ngành lương thực hẹp một phần được cho là do yếu tố bất khả kháng như bất thường về thời tiết, sâu bệnh hoặc các sự cố bất ổn liên quan đến an ninh lương thực thế giới…
Mảng thuốc bảo vệ thực vật – sinh lời hiệu quả hơn, nhưng Tập đoàn Lộc Trời lại từ chối hợp tác với phía tập đoàn Thụy Sỹ.
Bức tranh tài chính của Tập đoàn Lộc Trời cũng còn rất nhiều vấn đề để chỉ rõ.
Tại cuối tháng 3/2024, chiếm hơn một nửa tổng tài sản của công ty đang nằm ở các khoản phải thu khách hàng (gần 6.500 tỷ đồng), giảm không đáng kể sau ba tháng đầu năm. Điều này cho thấy hoạt động thu hồi công nợ cầm chừng, khiến dòng vốn bị tắc nghẽn.
Công ty đang ghi nhận 826 tỷ đồng phải thu ngắn hạn khó đòi, song phải trích lập tới 490 tỷ đồng, đồng nghĩa hơn một nửa có khả năng “mất trắng”.
Trong khi đó, lượng tiền mặt – tài sản có tính thanh khoản tốt nhất chỉ còn 106 tỷ đồng.
Để tài trợ cho các hoạt động và bổ sung vốn lưu động, công ty đẩy mạnh đi vay. Dư nợ tại cuối quý I/2024 đã đạt 6.327 tỷ đồng. Đáng nói, nợ vay của Lộc Trời bắt đầu tăng vọt từ năm 2023 – gây nên gánh nặng lên kết quả lợi nhuận của doanh nghiệp xuất khẩu gạo này.
Mổ xẻ số nợ cho thấy, trong 6.327 tỷ đồng dư nợ, có gần 6.200 tỷ đồng là Lộc Trời vay từ các ngân hàng trong và ngoài nước. Đáng chú ý, các khoản vay này có lãi suất dao động 4,5%/năm và cao nhất lên tới 10%/năm, gần như là vay tín chấp, tức là không có tài sản đảm bảo.
Một vấn đề khác là về dòng tiền. Dòng tiền trong ba tháng đầu năm 2024 tiếp tục âm tới 434 tỷ đồng, cùng kỳ âm 2.700 tỷ, chủ yếu do áp lực từ hàng tồn kho và lãi vay phải trả.
Sau khi kết thúc báo cáo quý I/2024, 2 tháng sau đã xuất hiện thông tin về việc công ty nợ 472 tỷ đồng tiền mua lúa vụ cho nông dân các huyện tỉnh An Giang và một số địa phương tại Đồng bằng sông Cửu Long. Mặc dù đã thanh toán hết, song điều này ít nhất đã phơi về khả năng thu xếp dòng tiền của doanh nghiệp.
Trong khi đó, cựu Tổng Giám đốc Lộc Trời – ông Nguyễn Duy Thuận được xác định là “né tránh, thiếu hợp tác trong bàn giao” chức vụ và có “hành vi gian dối gây thất thoát tài sản”. Hành vi của ông Thuận đã được tố cáo đến công an tỉnh.
